Vừa qua, TAND tỉnh Tây Ninh đã tuyên phạt Nguyễn Văn Sỹ, Nguyễn Ngọc Thạnh, Trần Hoàn Kiếm (nguyên giám đốc, phó giám đốc, tổ trưởng tổ sản xuất Nhà máy đường Nước Trong) từ sáu đến bảy năm tù về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Sau phiên xử, bị cáo Kiếm đã kháng cáo, cho rằng mình chỉ vi phạm các quy định về sử dụng đất đai chứ không lợi dụng chức vụ... như tòa sơ thẩm tuyên.

Mượn đất công rồi chiếm

Giữa năm 1993, Sỹ - giám đốc Nhà máy đường Nước Trong có công văn gửi các cơ quan chức năng xin mượn đất ở tiểu khu 41 (Lâm trường Tân Châu) để sản xuất mía. Sau đó, lâm trường đã ký hợp đồng cho nhà máy mượn đất trong thời hạn 20 năm.

Có hợp đồng, Sỹ giao cho Kiếm làm tổ trưởng tổ sản xuất, tổ chức thu hồi, đền bù, san lấp rồi phân chia lại hơn 600 ha đất cho 94 cán bộ, công nhân để trồng mía bán cho nhà máy. Trong đó, Kiếm, Thạnh, Sỹ cũng “xí phần” mỗi người hơn 20 ha.

Cuối năm 1995, tổ sản xuất giải thể, 94 hộ tiếp tục trồng mía trên những mảnh đất mượn này. Sau năm này, Kiếm nghỉ hưu về làm rẫy và bắt đầu thu gom đất bằng việc mua bán giấy tay dưới danh nghĩa là “mua bán hoa màu trên đất”. Nhờ thế, ngoài hơn 20 ha đất ban đầu, đến năm 1997 Kiếm đã có gần 90 ha đất (Thạnh và Sỹ cũng thu gom được hơn 100 ha).

Cuối năm 1997, UBND tỉnh Tây Ninh ra quyết định chuyển mục đích sử dụng toàn bộ khu đất từ lâm nghiệp sang nông nghiệp và giao cho huyện Tân Châu quản lý, cấp “giấy đỏ” cho các hộ đang sản xuất ổn định. Kiếm, Thạnh, Sỹ đã đưa vợ, con vào đứng tên kê khai. Sau khi có “giấy đỏ”, họ chuyển sang trồng cây cao su trên phần lớn diện tích đất.

Tháng 6-2008, TAND tỉnh Tây Ninh đã xử Kiếm, Thạnh, Sỹ về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ với nhận định: Khi tỉnh có quyết định chuyển mục đích sử dụng đất (năm 1997), lẽ ra ba bị cáo phải tổ chức thu hồi đất đã giao cho 94 hộ dân để trả lại nhưng vì tư lợi mà lại đưa vợ con vào kê khai, biến đất mượn thành đất tư, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản công. Cuối cùng, tòa đã xử phạt ba bị cáo như đã nói và thu hồi hơn 200 ha đất đã cấp cho họ.

Cho vào một rọ?

Theo bị cáo Kiếm, tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ chỉ dành cho những người có chức vụ nhưng ngoài hai bị cáo Sỹ, Thạnh còn tiếp tục công tác thì năm 1995, tổ sản xuất do Kiếm làm tổ trưởng đã giải thể. Thời điểm này Kiếm đã nghỉ hưu, tức là Kiếm không còn chức vụ, quyền hạn gì nên không thể buộc Kiếm phải có trách nhiệm thu hồi đất cho tỉnh.

Cạnh đó, hành vi sang nhượng đất trái phép bằng việc “mua hoa màu trên đất” diễn ra sau thời điểm Kiếm đã nghỉ hưu nhưng các cơ quan tố tụng Tây Ninh không tách diện tích đất này ra mà “nhốt vào một rọ” là chưa hợp lý. Vì thế, Kiếm kháng cáo cho rằng mình chỉ phạm vào tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai chứ không phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Trong vụ này, bên cạnh khúc mắc về tội danh của Kiếm, điều đáng nói là vi phạm sẽ không xảy ra nếu khi giao đất cho huyện cấp “giấy đỏ” cho dân, tỉnh nhớ nguồn gốc đất ở tiểu khu 41 là đất mượn. Mặt khác, nếu các cơ quan chức năng quản lý đất đai chặt chẽ hơn thì sẽ không có chuyện các bị cáo có thể biến đất công thành đất tư (ngoài ba bị cáo còn có hơn 200 hộ dân cũng được cấp “giấy đỏ”).

Dự kiến ngày 26 tới, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM sẽ xử phúc thẩm vụ án. Bị cáo Kiếm phạm tội gì? Chúng tôi sẽ thông tin tiếp đến bạn đọc.

Tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai

1. Người nào lấn chiếm hoặc chuyển quyền sử dụng đất, sử dụng đất trái với các quy định của nhà nước về quản lý và sử dụng đất đai gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt từ năm triệu đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau thì bị phạt từ 30 đến 100 triệu đồng hoặc phạt tù từ hai đến bảy năm:

c) gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại cho lợi ích của nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một đến năm năm.

3. Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ 10 đến 15 năm.

(Theo Điều 173, Điều 281 BLHS)

Theo PL TPHCM